Các bài viết trong số này tập trung phân tích những vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi mạnh mẽ hiện nay; đồng thời tuyên truyền, phổ biến quan điểm, đường lối của Đảng và Nhà nước; bảo vệ sự trong sáng của chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Nhiều nghiên cứu đi sâu làm rõ các khía cạnh của phát triển bền vững, biến đổi xã hội, hoàn thiện thể chế và chính sách công, đồng thời phân tích những yếu tố văn hóa - lịch sử có ảnh hưởng tới sự phát triển của xã hội Việt Nam. Bên cạnh đó, một số bài viết cũng cung cấp các góc nhìn so sánh và tổng quan nghiên cứu, góp phần làm phong phú thêm các tiếp cận khoa học đối với những vấn đề đang được quan tâm trong lĩnh vực Khoa học xã hội.

Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam số 2/2026

Có thể điểm qua một số bài viết tiêu biểu như:

Bài viết: Những chỉ dẫn của Hồ Chí Minh về biến quyết tâm của Đảng thành quyết tâm của nhân dân và ý nghĩa trong tình hình hiện nay của tác giả Đào Đình Tuấn. Bài viết nêu rõ: trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Hồ Chí Minh đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của việc làm cho quyết tâm của Đảng thành quyết tâm hành động của toàn dân. Đây là yếu tố quyết định để đường lối, chủ trương lãnh đạo của Đảng đi vào thực tiễn, trở thành hiện thực sinh động trong đời sống xã hội. Theo Hồ Chí Minh, nhiệm vụ này cần được thực hiện đồng bộ thông qua công tác tư tưởng, xây dựng đội ngũ cán bộ, tổ chức phong trào thi đua yêu nước, kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục, tổ chức, lãnh đạo và bảo đảm điều kiện thực hiện. Đặc biệt, phải kiên quyết chống tư tưởng bảo thủ, tác phong quan liêu và lãng phí. Bài viết cũng chỉ ra ý nghĩa trong hệ thống quan điểm của Hồ Chí Minh trong bối cảnh hiện nay, khẳng định giá trị bền vững và tính thời sự của những chỉ dẫn mà Người để lại cho chúng ta trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.

Bài viết: Nhân học pháp luật: tiếp cận từ văn hóa và quyền lực trong nghiên cứu pháp lý ở Việt Nam hiện nay của tác giả Nguyễn Thế Phúc. Tiếp cận nhân học pháp luật từ sự tích hợp giữa nhân học văn hóa và nhân học chính trị, hình thành như một hướng tiếp cận liên ngành nhằm giải mã pháp luật như một hiện tượng xã hội - văn hóa mang tính quyền lực và biểu tượng. Bài viết này phân tích vai trò của nhân học pháp luật trong việc tiếp cận pháp luật như một thực hành xã hội sinh động, phản ánh sự tương tác giữa thiết chế quyền lực, giá trị văn hóa và thực tiễn cộng đồng. Thông qua cách tiếp cận này, làm rõ giá trị của nhân học pháp luật trong bối cảnh văn hóa - xã hội cụ thể của một quốc gia. Dựa vào hệ thống lý thuyết mà các học giả phương Tây đưa ra đã cho thấy, pháp luật không chỉ là hệ thống quy phạm khô cứng, mà là sản phẩm của quá trình tương tác giữa quyền lực, văn hóa và đời sống cộng đồng. Trên cơ sở đó, chúng tôi xác lập một hướng nghiên cứu độc lập cho nhân học pháp luật Việt Nam hiện nay.

 Bài viết: Phát triển một số cụm ngành công nghiệp theo hướng xanh ở tỉnh Phú Thọ mới của tác giả Nguyễn Duy Lợi, Trần Thị Thu Hương. Trong bối cảnh cả nước tích cực triển khai nhiều định hướng phát triển lớn, trong đó việc tiến hành chủ trương sáp nhập các tỉnh, thành phố cũng là một trong tư duy phát triển mới, góp phần mở ra cục diện phát triển đất nước mới. Tại Nghị quyết số 60-NQ/TW ngày 12/4/2025 Hội nghị lần thứ 11 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII đã thống nhất hợp nhất tỉnh Phú Thọ từ ba tỉnh, gồm Vĩnh Phúc, Phú Thọ và Hòa Bình. Điều này đặt ra yêu cầu nhận diện những điểm mạnh, điểm yếu của một số cụm ngành côngnghiệp theo hướng xanh gắn với không gian phát triển mới của tỉnh. Dựa trên cơ sở phân tích dữ liệu thứ cấp về phân bố cụm ngành công nghiệp ở cấp tỉnh, bài viết phân tích một số cụm ngành côngnghiệp theo hướng xanh (được đánh giá theo hệ thống “sao”) của các từng địa phương, và căn cứ vào kết quả phân tích, bài viết đề xuất một số giải pháp nhằm thúc đẩy hình thành và nuôi dưỡng hệ sinh thái theo hướng xanh cho các cụm ngành côngnghiệp này của tỉnh Phú Thọ (mới) trong thời gian tới.

Bài viết: Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, cơ sở lý luận để hoàn thiện quy định của pháp luật về nguồn chứng cứ là dữ liệu điện tử của tác giả Trịnh Duy Thuyên. Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra mạnh mẽ và chuyển đổi số ngày càng trở thành xu thế tất yếu của thế giới, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào mọi lĩnh vực đời sống xã hội đặt ra yêu cầu cấp thiết về hoàn thiện khung pháp lý. Một trong những yêu cầu đó chính là xác lập và hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến nguồn chứng cứ là dữ liệu điện tử, nhằm tạo cơ sở vững chắc cho quá trình giải quyết các vụ việc dân sự, hình sự, thương mại một cách nhanh chóng, hiệu quả, minh bạch và công bằng. Trên cơ sở đó, ngày 22/12/2024, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW về “Đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia”. Đây là một Nghị quyết chiến lược, khẳng định mạnh mẽ tầm nhìn và quyết tâm của Đảng, Nhà nước trong việc thúc đẩy chuyển đổi số, hoàn thiện thể chế, và tạo động lực cho đổi mới sáng tạo. Với những định hướng rõ ràng và các quan điểm tiến bộ, Nghị quyết 57-NQ/TW đã tạo ra cơ sở lý luận quan trọng để hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam. Trong phạm vi bài viết này, tác giả sẽ tập trung phân tích những nội dung cơ bản của Nghị quyết 57-NQ/TW, làm rõ cơ sở lý luận của việc hoàn thiện pháp luật về nguồn chứng cứ là dữ liệu điện tử, chỉ ra những hạn chế, bất cập còn tồn tại, từ đó đề xuất các giải pháp và định hướng hoàn thiện cụ thể nhằm đáp ứng tốt hơn các yêu cầu thực tiễn đang đặt ra trong thời kỳ chuyển đổi số.

Bài viết: Hệ giá trị văn hóa truyền thống biểu hiện qua thực hành giới của các nhóm dân tộc thiểu số ở Việt Nam của tác giả Nguyễn Giáo. Bài viết này bàn về hệ giá trị văn hóa biểu hiện qua những thực hành giới của các nhóm dân tộc thiểu số ở Việt Nam trong truyền thống. Từ việc tập trung xem xét các tài liệu nghiên cứu về giới ở Việt Nam, tác giả bài viết cố gắng chỉ ra rằng có những bằng chứng cho thấy triết lý hài hòa trong bối cảnh sinh kế vùng cao đã cung cấp cho người phụ nữ nơi đây một vị thế quan trọng cả trong đời sống gia đình cũng như ngoài xã hội. Với một logic riêng, triết lý hài hòa đã mang đến một tinh thần bình đẳng giới với biểu hiện cụ thể hơn cả ở tính dân chủ và nhân văn - cái góp phần định hình hệ giá trị văn hóa các dân tộc thiểu số ở Việt Nam mang tính đặc thù riêng. Việc tìm hiểu những thực hành giới của các cộng đồng dân tộc thiểu số có thể đem lại khả năng làm sáng tỏ được biểu hiện của các giá trị văn hóa thông qua những chuẩn mực được thể chế hóa để định hướng hành vi. Dựa vào các tư liệu giới trong và ngoài nước thu thập được về các dân tộc thiểu số vùng cao Việt Nam, trong bài viết này, tác giả chỉ ra rằng thực hành giới ở các nhóm dân tộc thiểu số vùng cao Việt Nam có xu hướng nhấn mạnh đến sự công bằng, tương trợ, chia sẻ và đùm bọc ở phạm vi cộng đồng cũng như trong đời sống gia đình - cái cho thấy giá trị dân chủ và nhân văn trong nền văn hóa của họ.

Tóm lại: Tạp chí khoa học xã hội Việt Nam số 2/2026 đã tập hợp nhiều công trình nghiên cứu có giá trị lý luận và thực tiễn trong các lĩnh vực kinh tế, chính trị, pháp luật, văn hóa và xã hội học. Các bài viết không chỉ góp phần làm rõ những vấn đề khoa học đang được quan tâm, mà còn cung cấp những luận cứ quan trọng phục vụ quá trình hoạch định và hoàn thiện chính sách trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh hội nhập quốc tế và chuyển đổi số.

Thông qua các nghiên cứu về tư tưởng Hồ Chí Minh, nhân học pháp luật, hoàn thiện pháp luật trong kỷ nguyên số, cũng như các giá trị văn hóa của cộng đồng dân tộc thiểu số, số tạp chí này đã thể hiện cách tiếp cận liên ngành và đa chiều đối với những vấn đề của đời sống xã hội. Qua đó, khẳng định vai trò của khoa học xã hội trong việc giải thích, dự báo và định hướng sự phát triển bền vững của đất nước.

Với những nội dung phong phú và cách tiếp cận khoa học, Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam số 2/2026 tiếp tục là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà nghiên cứu, giảng viên, học viên và những độc giả quan tâm đến các vấn đề lý luận và thực tiễn của khoa học xã hội Việt Nam hiện nay.

Đào Thị Mai Ngọc - Phòng Tạp chí tiếng Việt

Theo Trang TTĐT Nhà xuất bản và Tạp chí Khoa học xã hội