Trong không khí khẩn trương của những ngày đầu năm mới, chiều ngày 07/01/2026, GS.TS. Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã chủ trì Hội nghị giao ban công tác Quý IV/2025 và định hướng nhiệm vụ Quý I/2026. Hội nghị có sự hiện diện của các Phó Chủ tịch: TS. Đặng Xuân Thanh, PGS.TS. Nguyễn Đức Minh, PGS.TS. Tạ Minh Tuấn cùng toàn thể lãnh đạo các đơn vị tham mưu giúp việc Chủ tịch Viện Hàn lâm, thủ trưởng các đơn vị nghiên cứu chuyên ngành; Đại diện hai đơn vị là Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ và Viện Khoa học xã hội vùng Trung Bộ và Tây Nguyên tham dự Hội nghị tại điểm cầu đơn vị.
Những bước tiến vững chắc trong giai đoạn "nước rút"
Tại Hội nghị, TS. Lê Nam Trung, Chánh Văn phòng Viện Hàn lâm đã trình bày dự thảo Báo cáo kết quả công tác Quý IV/2025 và phương hướng, nhiệm vụ quý I năm 2026 của Viện Hàn lâm, qua đó cho thấy với tinh thần khẩn trương cao nhất toàn Viện Hàn lâm đã hoàn thành khối lượng văn bản, đề án đồ sộ, thực hiện thành công việc đánh giá cán bộ, đảng viên theo tiêu chí mới của Bộ Chính trị – một nhiệm vụ đòi hỏi sự tỉ mỉ, công tâm và khoa học.
Song song với đó là các hoạt động chuyên môn tại các đơn vị nghiên cứu chuyên ngành diễn ra đồng đều, bám sát chặt chẽ vào kế hoạch công tác tháng 12/2025. Công tác đối ngoại, tạp chí, xuất bản, truyền thông… đều ghi nhận nhiều kết quả tích cực, góp phần lan tỏa tri thức khoa học xã hội ra cộng đồng và quốc tế.
Ngoài mặt đạt được, Báo cáo cũng chỉ rõ những điểm nghẽn về kỷ cương hành chính và sự chậm trễ trong việc tiếp cận công nghệ mới tại một số đơn vị cơ sở.
TS. Đặng Xuân Thanh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm phát biểu tại Hội nghịTrên cơ sở lắng nghe những ý kiến trao đổi, đóng góp ý kiến tại Hội nghị về những vướng mắc còn tồn tại và những kết quả đạt, phát biểu tại Hội nghị, GS.TS. Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm, ghi nhận và biểu dương những nỗ lực nổi bật của Văn phòng và các ban chức năng trong năm 2025, đặc biệt trong công tác truyền thông, văn thư – lưu trữ, góp phần bảo đảm thông tin chỉ đạo, điều hành được kịp thời, chính xác và thống nhất. Hoạt động đối ngoại, hợp tác quốc tế và công tác quản lý khoa học được triển khai chủ động, bài bản, từng bước nâng cao vị thế, uy tín học thuật của Viện Hàn lâm, đóng góp thiết thực vào việc thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ nghiên cứu, tư vấn chính sách trong bối cảnh mới. Chủ tịch Lê Văn Lợi nhấn mạnh: Bước sang năm 2026, Viện Hàn lâm không thể tiếp tục cách làm cũ. Thay vì dàn trải nguồn lực, mỗi đơn vị phải tự định vị lại thế mạnh để tạo ra những sản phẩm khoa học có tính đột phá.
Chủ tịch Viện Hàn lâm khẳng định: "Nhiệm vụ của Quý I/2026 là nền tảng cho cả giai đoạn 2026-2030. Chúng ta cần những báo cáo thực chứng, những con số biết nói để trả lời cho các vấn đề cấp bách của đất nước, chứ không phải những công trình nằm trên kệ sách."
Lãnh đạo các đơn vị thuộc và trực thuộc Viện Hàn lâm tham dự Hội nghịBa mũi nhọn đột phá: Chiến lược phát triển bền vững
Dựa trên thế mạnh đạt được của Viện Hàn lâm, GS.TS. Lê Văn Lợi đã chỉ đạo trực tiếp các đơn vị thực hiện ba trụ cột then chốt được xác lập để tạo nên diện mạo mới cho Viện Hàn lâm trong năm 2026, tập trung vào các định hướng chiến lược như sau:
Thứ nhất, đổi mới căn bản công tác khảo sát, thực chứng thực tiễn
Chủ tịch Lê Văn Lợi chỉ rõ: Mỗi đơn vị nghiên cứu phải xây dựng một danh mục vấn đề điều tra, khảo sát trọng điểm cho giai đoạn 5 năm tới. Đây là yêu cầu bắt buộc nhằm khắc phục tình trạng nghiên cứu "chay". Viện Hàn lâm sẽ không chấp nhận những báo cáo chỉ dựa trên tài liệu thứ cấp. Các nhà khoa học phải đi vào thực tế, nắm bắt hơi thở của đời sống xã hội để đưa ra các kiến nghị mang tính dự báo cao. Chủ tịch đặc biệt lưu ý đến các nhiệm vụ chuyên biệt như nghiên cứu về Nga (giao cho Viện Nghiên cứu Châu Âu và Châu Mỹ) và các khu vực chiến lược quốc tế khác, đảm bảo hàng tuần phải có những báo cáo vắn tắt cập nhật tình hình phục vụ lãnh đạo Đảng, Nhà nước.
Thứ hai, tăng tốc chuyển đổi số và hội nhập xuất bản quốc tế
Xác định chuyển đổi số là con đường ngắn nhất để hiện đại hóa quản trị khoa học, Chủ tịch Viện Hàn lâm chỉ đạo triển khai quyết liệt các gói thầu về phần mềm quản lý, số hóa kho tư liệu khổng lồ của Viện. Đồng chí Chủ tịch Viện Hàn lâm yêu cầu chấn chỉnh ngay tình trạng chậm trễ trong việc đăng ký tài khoản dữ liệu cán bộ. "Chuyển đổi số không chỉ là mua máy móc, mà là thay đổi tư duy làm việc của từng nhà khoa học", Chủ tịch Lê Văn Lợi nhấn mạnh.
Song song với đó Viện Hàn lâm sẽ chủ động mua bản quyền các công trình khoa học xã hội uy tín trên thế giới để dịch và xuất bản tại Việt Nam. Đây là giải pháp đột phá để giới khoa học trong nước tiếp cận nhanh nhất với các lý thuyết và phương pháp luận tiên tiến, đồng thời tạo ra nguồn tài liệu chuẩn mực cho công tác đào tạo và nghiên cứu.
Thứ ba, hiện đại hóa hạ tầng và thu hút "nhân tài chất lượng cao"
Về hạ tầng, Chủ tịch Viện Hàn lâm quyết định tập trung đầu tư xây dựng Trung tâm kết nối chuyên gia tại cơ sở số 1 Liễu Giai, Ngọc Hà, Hà Nội. Đây sẽ là mô hình "Co-working space" khoa học hiện đại, nơi hội tụ các chuyên gia hàng đầu thế giới và Việt Nam đến trao đổi, lưu trú và thực hiện các dự án chung.
Đặc biệt, công tác cán bộ được coi là mắt xích quan trọng nhất. Chủ tịch Lê Văn Lợi chỉ đạo mở cửa tối đa để đón nhận nhân lực chất lượng cao. Viện ưu tiên tuyển dụng các tiến sĩ, thạc sĩ được đào tạo bài bản tại các cơ sở giáo dục uy tín ở nước ngoài được xác định là 1 trong những hướng ưu tiên quan trọng. Đồng chí nhấn mạnh: "Riêng với những cán bộ trình độ cao, chúng ta không chờ đợi quy trình hành chính thông thường mà phải chủ động mời gọi, tạo điều kiện tốt nhất để họ cống hiến." Điều này cho thấy tầm nhìn dài hạn trong việc xây dựng đội ngũ kế cận có khả năng làm việc trong môi trường quốc tế.
Toàn cảnh Hội nghịSiết chặt kỷ cương, đề cao trách nhiệm người đứng đầu
Để các nhiệm vụ trên không chỉ dừng lại ở văn bản, Chủ tịch Viện Hàn lâm yêu cầu thủ trưởng các đơn vị phải nêu cao tinh thần trách nhiệm. Việc xây dựng kế hoạch công tác theo quý, tháng phải cụ thể đến từng đầu việc, từng cá nhân phụ trách. Chủ tịch cũng yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, giao quyền chủ động hơn cho cấp phó để tăng tốc độ xử lý công việc, tránh tình trạng "trên nóng, dưới lạnh" hoặc ùn ứ văn bản tại các ban chức năng.
Kết thúc Hội nghị, GS.TS. Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm truyền đi thông điệp mạnh mẽ về một nhiệm kỳ đổi mới, sáng tạo. Những chỉ đạo quyết liệt của đồng chí về khảo sát thực tiễn, chuyển đổi số và trọng dụng nhân tài không chỉ là phương hướng cho Quý I/2026, mà còn là kim chỉ nam để Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế là "trung tâm tri thức" hàng đầu, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong kỷ nguyên mới.
