Trí tuệ nhân tạo: một thách thức đối với triết học nhận thức

Tác giả

Học viện Cán bộ Thành phố Hồ Chí Minh. Email: nhson@hcmca.edu.vn

Từ khoá:

Trí tuệ, nhân tạo, nhận thức, lý tính, triết học

Tóm tắt

Bài viết phân tích những thách thức triết học mà trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra đối với nhận thức và tri thức con người. Khi AI có thể xử lý dữ liệu, học tập và ra quyết định mà không có ý thức, nó thách thức các quan niệm truyền thống về lý tính, nhận thức và chủ thể tính. Bằng cách đánh giá các quan điểm triết học từ Descartes, Kant, Searle, Dennett và Chalmers, nghiên cứu làm rõ sự khác biệt giữa nhận thức con người và AI qua các tiêu chí như ý thức chủ quan, phản tư, động lực nội tại và tri thức trải nghiệm. Trong khi Searle khẳng định AI không thể có nhận thức thực sự do thiếu trải nghiệm chủ quan, Dennett lập luận rằng nhận thức có thể chỉ là sản phẩm của xử lý thông tin, và AI có thể đạt đến một dạng lý tính khác nếu đủ phức tạp. Trên cơ sở thực tiễn phát triển của AI, đặt ra những vấn đề cơ bản của triết học nhận thức thách thức vai trò của con người và sự thay thế của trí tuệ nhân tạo đối với nhận thức con người.

DOI:

https://doi.org/10.56794/KHXHVN.12(216).19-27

Phân loại ngành

Triết học

Tải File

Xuất bản

2025-12-01

Tham khảo

Bakhurst, D. (2018). On Lenin’s Materialism and Empiriocriticism. Studies in East European Thought. 70(2-3), 107–119. https://doi.org/10.1007/s11212-018-9303-7
Barbour, I. G. (1999). Neuroscience, artificial intelligence, and human nature: Theological and philosophical reflections. Zygon, 34(3), 361–398.
Xem thêm